W 1912 r. Pierre de Coubertin, powiedział, że „Igrzyska olimpijskie to nie parada ćwiczeń fizycznych, to dążenie do doskonalenia lub przynajmniej wyrównywania rekordów”.

16 października te słowa po raz kolejny wybrzmiały głośno na płycie stadionu w Centralnym Ośrodku Sportu, tzw. wałeckiej „Bukowinie”, podczas inauguracji 56. Centralnych Uroczystości Dnia Olimpijczyka.

W tym roku to właśnie Wałcz otrzymał zaszczytną rolę bycia organizatorem obchodów 56. Centralnych Uroczystości Dni Olimpijczyka (CUDO). Nie jest to oczywiście przypadek, bowiem Wałcz to wyjątkowe miasto na sportowej mapie Polski. Na 23 tys. mieszkańców przypada aż 36 olimpijczyków, którzy albo pochodzą z Wałcza albo to właśnie tu budowali swoją formę sportową i zdobywali wiedzę w Szkole Mistrzostwa Sportowego. W otulinie lasu bukowego, w Centralnym Ośrodku Sportu – Ośrodku Przygotowań Olimpijskich, trenowały największe sławy sportowego świata. Wyrazem uznania dla polskich i wałeckich sportowców oraz ich osiągnięć jest Aleja Gwiazd Sportu, która wiedzie promenadą nad jeziorem Raduń. Spacer po niej to prawdziwa lekcja sportowej historii naszego kraju.

Pierwotnie wydarzenie zaplanowane było na połowę kwietnia, jednak pandemia koronawirusa pokrzyżowała te plany i dopiero 15-16 października br., zgodnie z zachowaniem obowiązującego reżimu sanitarnego, można było zrealizować te plany.

Uroczystości miały bogaty, różnorodny, a przez to ciekawy przebieg. Do Wałcza przybyło około 50 olimpijczyków i paraolimpijczyków, w tym wielu mistrzów oraz medalistów igrzysk i to właśnie oni, w czwartek 15 października br., spotkali się z uczniami siedmiu wałeckich szkół. Sportowcy dzielili się z dziećmi i młodzieżą wspomnieniami z początków swoich przygód ze sportem, opowiadając również o przeżyciach, jakie były ich udziałem podczas startów olimpijskich.

W tym samym czasie, na terenie Centralnego Ośrodka Sportu – Ośrodka Przygotowań Olimpijskich nad jeziorem Raduń, odbyła się przygotowana przez powiat wałecki (przy współudziale Uniwersytetu Szczecińskiego i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Wałczu) konferencja naukowa pod hasłem „Transgraniczna problematyka ruchu olimpijskiego na Pomorzu Zachodnim”. Podczas konferencji poruszono zagadnienia związane z: ewoluowaniem programu olimpijskich zawodów pływackich, popularyzacją ruchu olimpijskiego na Ziemi Koszalińskiej, wynikami polskich wioślarzy w cyklu olimpijskim 2012-2016, rolą samorządów w rozwoju sportu na szczeblu lokalnym, początkach karier wybitnych sportowców wałeckich, okolicznościach powstania lekkoatletycznego Wunderteamu (którego członkowie tak chętnie przez lata w Wałczu trenowali), a także – z rolą sportu i edukacji olimpijskiej w wychowaniu młodego pokolenia. W trakcie dyskusji przypomniano, że pierwsze w kraju szkoły mistrzostwa sportowego powstały już w roku 1977 – w Raciborzu, Olsztynie, Warszawie, Zakopanem i właśnie w Wałczu – dziś każda z nich może na swym koncie zapisać wiele sukcesów. Wałecka dochowała się aż 23 olimpijczyków.

Zwieńczeniem konferencji było wydanie książki dokumentalnej, w której historia olimpizmu przeplata się z teraźniejszością. „Wałcz Olimpijski” to wydanie, które zostało opracowane w ramach 56. Centralnych Uroczystości Dni Olimpijczyka i od razu podbiło serca wszystkich uczestników tego wydarzenia. O wydaniu prof. dr hab. Tomasz Jurek napisał tak: „W nurt najnowszej historii olimpizmu w Polsce wpisuje się interesująca monografia Wałcz Olimpijski, napisana pod współredakcją Jerzego Eidera, Bogdana Wankiewicza i Dariusza Skalskiego. Tytuł należy uznać za trafny i zarazem lapidarny, lecz w pełni odzwierciedlający treść książki… Książka jest wartościowa i godna opublikowania. Ukazuje z perspektywy historycznej wieloletnie powiązania Wałcza ze sportem, łączy atrybuty interesującej rozprawy naukowej z walorami publikacji popularnej, po którą może sięgnąć każdy czytelnik zainteresowany dziejami sportu olimpijskiego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju olimpizmu na ziemi wałeckiej”

Drugi dzień Centralnych Uroczystości Dni Olimpijczyka rozpoczęła ceremonia na stadionie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich. Defiladę złożoną z olimpijczyków, paraolimpijczyków reprezentacji zachodniopomorskich Klubów Olimpijczyka, szkół noszących imię wybitnych sportowców kilku pokoleń poprowadziła wałecka orkiestra dęta. Po odegraniu hymnu państwowego przybyłych powitali: Starosta Wałecki - dr Bogdan Wankiewicz i Burmistrz Miasta - Maciej Żebrowski. Oficjalnego otwarcia Centralnych Uroczystości Dni Olimpijczyka dokonał Prezes PKOl - Andrzej Kraśnicki, a Marek Twardowski - trzykrotny uczestnik igrzysk olimpijskich w kajakarstwie - wciągnął na maszt flagę Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Wydarzenie to nie mogło odbyć się oczywiście bez odpalenia znicza olimpijskiego, czego dokonała dwukrotna medalistka olimpijska - Karolina Naja, absolwentka miejscowej SMS, mieszkanka Wałcza. W niebo wzleciały białe gołębie, a młoda wioślarka - Julia Sulik odczytała Apel olimpijski PKOl.

Prowadzący CUDO red. Jarosława Marendziaka z TVP 3 Szczecin oraz Stanisław Kopeć - Prezes Zachodniopomorskiej Rady Olimpijskiej przedstawili zebranym wszystkich obecnych na trybunach olimpijczyków i paraolimpijczyków.

Uzupełnieniem ceremonii był występ artystyczny, który zaprezentowali uczniowie Szkoły Podstawowej nr 5 im. Polskich Olimpijczyków w Wałczu. Dynamiczna i barwna część artystyczna sprawiła, że w niejednym oku zaszkliła się łza.

W uroczystości otwarcia Centralnych Dni Olimpijczyka udział wzięli goście specjalni: Członek Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego - Stanisław Wziątek, Radca Ambasady Japonii w Polsce - Akira Tajima, Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego -  Andrzej Kraśnicki oraz Prezes Zachodniopomorskiej Rady Olimpijskiej - Stanisław Kopeć.  

Podczas Inauguracji grupa młodych sportowców z Wałcza odebrała trzecie kółka olimpijskie. Odbyło się także oficjalne pożegnanie olimpijczyków, którzy podjęli decyzję o zakończeniu kariery sportowej. Byli to: tenisista Marcin Matkowski, kolarz torowy Damian Zieliński, pływak Mateusz Sawrymowicz i paraolimpijka Ewa Durska. Poza kółkami olimpijskimi osobom i instytucjom zasłużonym dla sportu zostały wręczone odznaki „Gryfa Zachodniopomorskiego” oraz medale „Za zasługi dla Polskiego Ruchu Olimpijskiego”.
W trakcie uroczystości została również odsłonięta pamiątkowa tablica poświęcona pierwszemu dyrektorowi ośrodka sportowego w Wałczu – Piotrowi Madzińskiemu.

 

W trakcie pobytu w Wałczu goście uroczystości mieli okazję zwiedzić Klub Olimpijczyka, Aleję Gwiazd Sportu, I Liceum Ogólnokształcące w Wałczu tzw. Ateny Wałeckie oraz Muzeum Ziemi Wałeckiej.

 W ramach 56. Centralnych Uroczystości Dni Olimpijczyka w Muzeum Ziemi Wałeckiej odbył się wernisaż wystawy „Wałeccy olimpijczycy 1948-2016”. Kto kryje się pod mianem wałeckich olimpijczyków? Są to sportowcy urodzeni w Wałczu, reprezentujący wałeckie kluby sportowe, absolwenci wałeckiej Szkoły Mistrzostwa Sportowego oraz Honorowy Obywatel Miasta. Aktualnie Wałcz może pochwalić się związkami z 36 olimpijczykami. Chronologiczny układ wystawy prowadzi widzów od początków ośrodka na Bukowinie (okres międzywojenny), poprzez Londyn 1948 r. (pierwsze powojenne Igrzyska, w których brał udział Marian Matłoka), Melbourne (1956), Rzym (1960), Montreal (1976), Moskwę (1980), Seul (1988), Barcelonę (1992), Atlantę (1996), Sydney (2000), Ateny (2004), Pekin (2008), Londyn (2012), aż po Igrzyska w Rio de Janeiro (2016). Głównym celem wystawy jest szerzenie idei olimpizmu wśród najmłodszych gości muzeum, stąd komiksowa aranżacja. Każdy z olimpijczyków przedstawiony został jako superbohater, a poznając jego historię, poznajemy również jego supermoce. Równolegle z historią startów wałeckich olimpijczyków poznajemy historię wałeckiego sportu – powstanie ośrodka na Bukowinie, początki Szkoły Mistrzostwa Sportowego, pobicie rekordu świata na wałeckim stadionie przez Zdzisława Krzyszkowiaka czy historię Jelonka Jacka - towarzysza sportowców, który stał się pierwowzorem wałeckiej rzeźby Hasiora. Wystawa daje możliwość obcowania z unikatowymi przedmiotami – medalami naszych utalentowanych olimpijek – Karoliny Nai i Natalii Madaj – Smolińskiej, strojami sportowymi oraz reprezentacyjnymi naszej kadry oraz sprzętem sportowym (tyczka Joanny Piwowarskiej, wiosło z Seulu Jolanty Łukaszewicz-Stańczyk itd.). Na uwagę zasługuje kolekcja kajaków pochodząca z firmy Plastex, obrazująca zmiany, jakie zachodziły w tak dobrze znanym w Wałczu sprzęcie sportowym na przestrzeni lat. Wystawa ma też swoją pluszową odsłonę. Pod zagadkowym tytułem „Od Monachium do Tokio” kryje się jedyna w Polsce pełna kolekcja oficjalnych maskotek olimpijskich ze zbiorów red. Henryka Grzonki. W salach naszego muzeum zamieszkało 58 pluszaków pochodzących z różnych stron świata – od jamnika Waldiego (Monachium 1972) do maskotek mających stać się symbolem nadchodzących Igrzysk Olimpijskich w Tokio, noszących wdzięczne imiona Miraitowa i Someity. Nie zabrakło oczywiście Miszy (Moskwa 1980) i Vucka (Sarajewo 1984) – chyba najbardziej rozpoznawalnych i lubianych maskotek olimpijskich. Wystawa powstała ze zbiorów Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, kolekcji prywatnych oraz pamiątek wałeckich olimpijczyków. Wystawa będzie czynna dla zwiedzających do końca stycznia 2021 r.

Ostatnim punktem piątkowego programu była Gala Sportu w Wałeckim Centrum Kultury. Produkcje artystyczne w wynikaniu Studia Piosenki Esti przeplatały się z wręczeniem kolejnych medali i wyróżnień.

Łącznie tego dnia wręczono 5 odznaczeń Ministra Sportu „Za zasługi dla Sportu”,
13 „Gryfów Zachodniopomorskich”, 14 Medali Polskiego Komitetu Olimpijskiego, 14 Kółek olimpijskich w tym 9 III. Dodatkowo na wszystkich olimpijczyków, paraolimpijczyków
 i nagrodzonych czekała sadzonka prawdziwego wawrzynu – lauru olimpijskiego.

Na sobotę (17 października) planowano kolejne elementy programu CUDO – w tym m.in. rodzinny piknik, bieg im. Zdzisława Krzyszkowiaka i spotkania w „kawiarence olimpijskiej” na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Niestety, ograniczenia epidemiczne zmusiły gospodarzy do odwołania tych imprez.

Organizatorami wydarzenia byli: Miasto Wałcz, Starostwo Powiatowe w Wałczu, Centralny Ośrodek Sportu – Ośrodek Przygotowań Olimpijskich, Polski Komitet Olimpijski, Zachodniopomorska Rada Olimpijska, Wałeckie Centrum Kultury, Miejski Ośrodek Sportu
i Rekreacji, Szkoła Podstawowa Nr 5 im. Polskich Olimpijczyków w Wałczu, Stowarzyszenie Młodzi Wałcza.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Minister Sportu, Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz oraz Wojewoda Zachodniopomorski Tomasz Hinc.

Patronat medialny objęli: TVP 3 Szczecin, Kurier Szczeciński, Polskie Radio Koszalin, Twoje Radio, TV ASTA, tygodnik Extra Wałcz, tygodnik Pojezierze Wałeckie, Magazyn Olimpijski.

 

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć w wykonaniu Zbigniewa Tomczaka.